Sunday, May 6, 2012

សេរីភាព​សារព័ត៌មាន​នៅ​កម្ពុជា​នៅ​តែ​ត្រូវ​រឹត​បន្តឹង មិន​ទាន់​ថមថយ​ទេ

ភ្នំពេញៈ ការ​រឹត​បន្តឹង​ទៅ​លើ​វិស័យ​សារ​ព័ត៌មាន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ពុំ​បាន​ថយ​ចុះ​នោះ​ទេ​ នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១១។ នេះ​បើ​យោង​តាម​របាយការណ៍​មួយ ​ដែល​បាន​ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​ក្នុង​សប្តាហ៍​នេះ ​ដោយ​អង្គការ​ឃ្លាំ​មើល​អន្តរជាតិ​មួយ។
របាយការណ៍​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​របស់​អង្គការ Freedom House ស្តី​ពី​ស្ថានភាព​សារ​ព័ត៌មាន​ នៅ​ក្នុង​បណ្តា​ប្រទេស និង​ទឹក​ដី​ទាំង ១៩៧ នៅ​ជុំវិញ​ពិភពលោក ​បាន​ផ្តល់​ពិន្ទុ​ដល់​កម្ពុជា​ចំនួន ៦៣ នៅ​លើ​ខ្នាត​ ដែល​ពិន្ទុ​សូន្យ​ ល្អ​បំផុត ហើយ១០០ គាប​សង្កត់​បំផុត។ និយាយ​ម្យ៉ាង​ទៀត នៅ​ក្នុង​ការ​គណនា​នេះ ការ​ទទួល​បាន​ពិន្ទុ​ច្រើន​ ពុំ​មែន​ជា​ការ​ល្អ​នោះ​ទេ។

លេខ​រៀង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ស្ថិត​នៅ​ដដែល​ ដូច​ឆ្នាំ​កន្លង​ទៅ ហើយ​ប្រទេស​នេះ​ ស្ថិត​ក្នុង​លំដាប់​ថ្នាក់​ទី១៤៤ ជាប់​ប្រទេស​ប៉ាគីស្ថាន ដែល​គណៈ​កម្មការ ​​ដើម្បី​ការពារ​អ្នក​កាសែត​នេះ​ បាន​អះ​អាង​ថា ​ជា​ប្រទេស​ដែល​មាន​ករណី​ឃាត​កម្ម​ លើ​អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​ចំនួន ១៩ ករណី​ នៅ​ពុំ​ទាន់​វែក​មុខ​រក​ឃាត​ក​ឃើញ​នៅ​ឡើយ​ តាំង​ពី​ឆ្នាំ ២០០២​មក។ យ៉ាង​ណា​ក្តី កម្ពុជា​ ពុំ​មែន​ជា​ប្រទេស​ដែល​មាន​ការ​គាប​សង្កត់​ធ្ងន់​ធ្ងរ​បំផុត​ទាំង១០ ក្នុង​បញ្ជី​កាល​ពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ​របស់ CPJ ឡើយ។
ប្រទេស​ហ្វាំងឡង់ ន័រវែស និង​ស៊ុយអែត ​ស្ថិត​នៅ​លំដាប់​កំពូល ​នៃ​តារាង​វិភាគ​របស់ Freedom House ខណៈ​កូរ៉េ​ខាង​ជើង​ស្ថិត​នៅ​ចុង​ប៉ូច​គេ​ជាមួយ​នឹង​ពិន្ទុ ៩៧។ នៅ​ក្នុង​តំបន់ ការ​វិវត្ត​ជា​វិជ្ជមាន​ជាច្រើន កើត​មាន​ចំពោះ​ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា។ កំណែ​ទម្រង់​នយោបាយ ការ​រាយការណ៍​ការ​ថយ​ចុះ​ នៃ​ការ​វាយ​ប្រហារ​ទៅ​លើ​អ្នក​កាសែត និង​ការ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​អ្នក​កាសែត​និរទេស​ខ្លួន​វិល​ត្រឡប់​មក​ស្រុក​កំណើត​ វិញ ​ព្រម​ទាំង​​កត្តា​ជា​ច្រើន​ទៀត​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រទេស​នេះ​ ធ្លាក់​ពិន្ទុ​មក​នៅ​ត្រឹម ៨៥ ពី​ពិន្ទុ​ចាស់ ៩៤។
ដើម្បី​វិភាគ​លើ​ស្ថាន​ភាព​នៃ​វិស័យ​សារ​ព័ត៌មាន​ក្នុង​ប្រទេស​នីមួយៗ អង្គការ Freedom House បាន​ពិនិត្យ​ទៅ​លើ​បរិយាកាស​ច្បាប់ដែល​វិស័យ​នេះ​ដំណើរ​ការ ឥទ្ធិពល​នយោបាយ និង​ការ​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន ព្រម​ទាំង​សម្ពាធ​សេដ្ឋកិច្ច ទៅ​លើ​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន។ របាយការណ៍ Freedom House ពុំ​បាន​ពន្យល់​អំពី​ពិន្ទុ​របស់​កម្ពុជា​ទេ។ ប៉ុន្តែ អ្នក​សារព័ត៌មាន និង​អង្គការ​ឃ្លាំ​មើល​វិស័យ​នេះ​ ក្នុង​ស្រុក​ បាន​លើក​ឡើង​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ម្សិលមិញ​ថា ការ​គំរាម​កំហែង​ក្នុង​ការ​ចុះ​យក​ព័ត៌មាន ពី​ការ​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃ​ឈើ​ខុស​ច្បាប់ និង​ការ​ជួញ​ដូរ​មនុស្ស​នៅ​តែ​មាន​ដដែល។
ប៉ុន្តែ​ក្លិប​អ្នក​កាសែត​កម្ពុជា បាន​ចេញ​របាយ​ការណ៍​របស់​ខ្លួន​មួយ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ម្សិល​មិញ​ថា នៅ​ឆ្នាំ ​២០១១ មាន​អ្នក​កាសែត​ ៧ នាក់ ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន ខណៈ​ដែល​ឆ្នាំ​២០១០ មាន​រហូត​ដល់​ទៅ ១០​នាក់។ របាយការណ៍​បាន​បន្ត​ថា ដោយ​ឡែក​បណ្តឹង​ប្រឆាំង​អ្នក​កាសែត ​មាន​ចំនួន ៩ ករណី នៅ​ឆ្នាំ​២០១០ តែ​នៅ​ឆ្នាំ​ ២០១១ ធ្លាក់​មក​នៅត្រឹម ​៤ ករណី​។ ចំណែក​ករណី​គំរាម​កំហែង កាល​ពី​ឆ្នាំ​ ២០១០ មាន ៧​ ករណី តែ​នៅ​ឆ្នាំ ២០១១ បាន​ធ្លាក់​ចុះ​មក​នៅ​ត្រឹម ៥​ករណី​ប៉ុណ្ណោះ។​
ទោះ​យ៉ាង​ណា របាយការណ៍​របស់​ក្លិប​អ្នក​កាសែត​កម្ពុជា ​បាន​ធ្វើ​ការ​កត់​សម្គាល់​ផង​ដែរ​ ពី​ភាព​អសកម្ម​មួយ​ចំនួន​លើ​អ្នក​កាសែត ដែល​បាន​កើត​ឡើង​នា​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ ជា​ពិសេស​ ករណី​គំរាម​កំហែង លើ​ស្ត្រី​អ្នក​កាសែត ខេមបូឌា ដេលី ២ ​រូប នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​កោះកុង នៅ​ក្នុង​ហេតុការណ៍​បាញ់​សម្លាប់​សកម្ម​ជន​ការ​ពារ​ព្រៃឈើ លោក ឈុត វុទ្ធី និង​ប៉េអឹម លោក អ៊ិន រតនាកាល​ពី​ថ្ងៃ​ត្រង់​ថ្ងៃ​ទី ២៦ មេសា កន្លង​ទៅ​។
លោក ខៀវ ​កាញារីទ្ធ រដ្ឋ​មន្ត្រី​ក្រសួង​ព័ត៌មាន បាន​ថ្លែង​នៅ​ក្នុង​ទិវា​សេរីភាព​សារព័ត៌មាន​ពិភពលោក​កាល​ពី​ម្សិលមិញ នៅ​សណ្ឋាគារ​អឹមភើរៀល​ថា សេរីភាព​សារព័ត៌មាន​នៅ​កម្ពុជា​ មាន​លក្ខណៈ​ល្អ​ប្រសើរ​គួរ​ឲ្យ​កត់​សម្គាល់ ក៏​ប៉ុន្តែ​លោក​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ថា វា​ពិត​ជា​នៅ​មាន​ការ​ខ្វះ​ចន្លោះ​មួយ​ចំនួន។ លោក​បាន​បញ្ជាក់​ថា​៖ «យើង​សង្កេត​ឃើញ​មាន​ការ​ចាប់​ខ្លួន​អ្នក​កាសែត ដែល​មិន​មាន​អាជីព​ច្បាស់​លាស់ នៅ​តាម​បណ្តា​ខេត្ត​មួយ​ចំនួន។ ប៉ុន្តែ​យើង​សង្កេត​ឃើញ​ថា អ្នក​កាសែត ​មាន​អាជីព​ពិត​ប្រាដក​មិន​ដែល​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​នោះ​ទេ​»។
ទោះ​យ៉ាង​ណា ក្រុម​អ្នក​កាសែត ដែល​ប្រកាន់​តាម​ក្រម​សីលធម៌ និង​វិជ្ជាជីវៈ បាន​ត្អូញត្អែរ​ថា​ ពួក​គេ​ នៅ​តែ​ជួប​ការ​លំបាក ក្នុង​ការ​ចុះ​យក​ព័ត៌មាន នៅ​ក្នុង​ព្រឹត្តិការណ៍ និង​នៅ​តាម​ទីកន្លែង​មួយ​ចំនួន ដោយ​អាជ្ញាធរ ឬ​ក៏​សមត្ថកិច្ច ហាក់​បី​ដូច​ជា​អាច​ធ្វើ​អ្វីៗ​បាន ​តាម​តែ​អំពើ​ចិត្ត ​ទៅ​លើ​អ្នក​កាសែត ដូចជា​ការ​ឃាត់​ខ្លួន​ ការ​ដក​កាមេរ៉ា ឬ​លុប​រូបថត​របស់​អ្នក​កាសែត​ជាដើម​។ ​អ្នក​កាសែត​ភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍ បាន​ជួប​ហេតុការណ៍​នេះ​ជា​ញឹក​ញាប់ ដូចជា​ត្រូវ​បាន​សន្តិសុខ​ក្រុមហ៊ុន និង​សមត្ថកិច្ច ខណ្ឌ​ដូនពេញ ដក​​កាមេរ៉ា និង​លុប​រូប​ចោល ហើយ​ឃាត់​ខ្លួន​មួយ​រយៈ នៅ​ពេល​កំពុង​ថត​រូប​ពី​ការ​តវ៉ា​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅ​តំបន់​បឹងកក់​កាល​ពី​ ឆ្នាំ​មុន ហើយ​ក្នុង​ឆ្នាំ​ដដែល​នេះ អ្នក​កាសែត​ភ្នំពេញ ប៉ុស្តិ៍ ក៏​ត្រូវ​បាន​សមត្ថកិច្ច​ខេត្ត​កោះកុង ឃាត់​ខ្លួន​មួយ​រយៈ ដក​កាមេរ៉ា​និង​លុប​រូបថត​ចោល​ជា​ច្រើន​លើក ខណៈ​ចុះ​ទៅ​ថត​រូប​ ពី​សកម្មភាព​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃឈើ​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​នេះ​ហើយ​ថ្មី​ៗ​នេះ​ ទៀត​ បាន​កើត​ឡើង​ទៅ​លើ​អ្នក​កាសែត​ខេមបូឌាដេលី ២ នាក់​ជា​ដើម​។ល។
អ្នក​ស្រី Shawn Crispin តំណាង​ប្រចាំ​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ នៃ​គណៈ​កម្មការ​ ដើម្បី​ការពារ​អ្នក​កាសែត ​​ថ្លែង​ថា៖​«អ្នក​កាសែត​ ក៏​ហាក់​ដូច​ជា​មាន​ការ​ខ្លាច​រអា នឹង​ប្រធាន​បទ ​ដែល​លើក​ឡើង ​ពី​ការ​បែក​បាក់ ឬ​បក្ខ​ពួក​និយម​ នៅ​ក្នុង​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ឬ​ក៏​រឿង​រ៉ាវ ​ដែល​ចោទ​សួរ​ពី​សុចរិត​ភាព​នៃ​ការ​ដឹក​នាំ​របស់​លោក​[នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី] ហ៊ុន សែន»។
អ្នក​ស្រី Crispin បាន​កត់​សម្គាល់​ថា ករណី​ឃាតកម្ម​អ្នក​កាសែត​កម្ពុជា​ឈ្មោះ ឃឹម សំបូរ និង​កូន​ប្រុស​គាត់​ ដែល​នៅ​ពុំ​ទាន់​ចាប់​ឃាតក​បាន ចាប់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ ២០០៨ នៅ​តែ​ជា​ស្រមោល​អន្ទោល​តាម​ប្រាណ​សម្រាប់​វិស័យ​សារ​ព័ត៌មាន​នៅ​កម្ពុជា។
នៅ​ក្នុង​ការ​សិក្សា​ថ្មីៗ​នេះ ទៅ​លើ​ការ​យាយី​ក្នុង​វិស័យ​សារ​ព័ត៌មាន​ចាប់​ពី​ដំណាច់​ឆ្នាំ ២០០៧ ដល់​ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ ២០១១ មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​កម្ពុជា​ បាន​រក​ឃើញ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​បំពា​បំពាន​រហូត​ដល់​ជាង ១០០ ករណី​ដែល​រួម​ទាំង​ករណី​ហិង្សា និង​ការ​ឃ្លាំ​មើល ការ​រឹប​អូស​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ឯកជន និង​ការ​គំរាម​កំហែងនិង​ប្រើ​ប្រាស់​​ចំណាត់​ការ​ផ្លូវ​ច្បាប់៕ CR

Comments system

Disqus Shortname